‘YUKARI çıkma, düşebilirsin istediğin kadar’: Yöneticilerin yıllardır otobüsçüye dayattığı fiyat politikası bu! İşler canlanır, talep artar; fiyatı talebe göre artırayım desen, kafan ‘tavan’a çarpıyor. Kimi firmaların 1000 liraya yolcu taşıdığı hatta bir başka firma 200 liraya yolcu taşırsa, ‘hiç mahsuru yok’ deniyor. İddianız ‘serbest piyasa’ mı, peki o zaman bu dayatma havacılara neden sökmüyor! Ya da zararına yolcu taşıyıp sektörü batırmaya çalışanlara! Yoksa ‘tercih’ meselesi mi bu?
BİRİSİ havadan, diğeri karadan yolcu taşıyor. Birisi, sübvansiyonlarla devletin kamburu haline gelmiş, diğeri ise kendi yağında kavrulmaya çalışıyor. Zor, zahmet, fedakarlıkla... Birisi yani havacı; taban, tavan fiyatı takmıyor; yolcu bolluğunda fiyatını 3-5 kat artırıp yolcu yokluğunda bedevaya yakın taşımacılık yapabiliyor, bir diğer ise yani otobüsçü; fiyatını sıfıra düşürebilirken, yolcu bolluğunda ‘tavan fiyat’a takılıyor. Çok açık değil mi, birisi diğerine ezdiriliyor. Serbest piyasa diyeceksin, rekabetçi piyasa diyeceksin, birini zayıflatıp diğerini güçlendireceksin... Haberiniz ola, otobüsçü can çekişiyor... Bir yerde durun artık! Destek verin, ama mutlaka; vermiyor musunuz, haksız uygulamalarla onları yok etmeye çalışmayın! Türkiye’nin her noktasında hizmet veren, dolaylı dolaysız milyonlara ekmek kapısı olan, uçak ve hızlı trenlerin gidemediği yerlere vatandaşları taşıyan bir sektörü kaderine terk etmek, bu ülkeye yapılacak yanlışların dik alasıdır...
BU sektörü en çok zayıflatan etmenlerin başında, yıkıcı ve haksız rekabet geliyor. Altta sınır, yani bakanlıkça denetlenen bir taban fiyat uygulaması olmadığı için, çoğu kurumsal olmayan firmalar yeri geldiğinde normal tarifenin yarısından aza yolcu taşıyor. Çünkü ‘dur’ diyen, bir yaptırım uygulayan yok. Öte taraftan Türkiye ekonomisi o kadar değişken ki, duruma göre anlık reaksiyonlar almak durumunda kalabiliyorsunuz. Mevzuat, bize ‘3 aylık tarife ver’ diyor. Tarife almışsınız, bir bakıyorsunuz ki yolcu arzında ciddi artış var, zam yapayım diyorsunuz, yapamıyorsunuz. Netice itibariyle bakanlığın bize uyguladığı fiyat tarifesi yıkıcı rekabeti körüklerken, olası yeni fırsatların önünü kapatıyor. Devlet herkese eşit mesafede durmalı, ya uçaklara da bir fiyat sınırlaması getirmeli, ya da otobüsçülere böyle bir dayatma yapmamalı. Sözün kısası, otobüsçüyü tavan değil, taban uygulaması daha rahatlatır...
