Eminim siz de merak ediyorsunuzdur, ben şahsen hep merak etmişimdir; otobüsçünün ana damarı konumunda olan İstanbul-Ankara hattında kaç kişi trenlerle seyahat ediyor acaba? Evet hızlı trenle seyahatin yüzde 50’sinden fazlasını bu güzergah oluşturuyor. Beş günde İstanbul-Ankara hızlı trenini kulanan yolcu sayısı 87 bin 172… Bakanlık, önümüzdeki dönemlerde sefer sayılarının daha da artırılacağını dile getiriyor; yani daha fazla yolcu trene gidecek ve otobüsçünün kaybı daha da artacak. Diğer taraftan; otobüsçü için en verimli bölgelerden birisi de Trakya… Normal tren seferleri olsa da, henüz hızlı tren buraya ulaşmadı. Çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor. Yakın bir gelecekte Trakya’ya, oradan da transit Avrupa’ya seferler başlayacak. Bu mecrayı da kaybettiğimizde, halimiz pek yaman olur.

‘Hızlı trenin yaygınlaşması fena mı’ diye sorulabilir; elbette hızlı tren de yaygınlaşsın, havayolları da gelişsin. Buna karşı çıkan yok; ne ben ne de diğer sektör mensupları… Ama karşı çıktığımız bir husus var; devlet burada kendi gücünü kullanarak bir kesimi zayıflatıyor, bir diğer kesimi zararlar pahasına palazlandırıyor. Ben bu haksızlığa karşıyım. Bir süreliğine destek tamam; ama yıllardır otobüsçüden, bu halktan aldığınız vergilerle özel havacıları, lüks yatları desteklemeye devam ediyorsunuz. Bir sektörün adım adım yok oluşa gidişini de seyrediyorsunuz. Önümüzdeki yazımda Almanya örneğini de vererek bu konuyu biraz daha derinleştireceğim.

Neden; çünkü ülke ekonomisi son yıllarda hızla geri gidiyor, kan kaybetmeye devam ediyor. Böylesi bir ortamda, işleyen ekonominin dışına iş yapanlar kazanabilir; stokçular mesela, parayı işletenler mesela… Gerisi için durum hiç iyi değil. Ekonominin gidişatına bağlı olarak otobüs sektörü son 4-5 yılda ciddi oranda kan kaybetti.

Yüksek kurlar nedeniyle bir otobüsün fiyatı 5-6 milyon liralara çıktı. 7-8 liraya aldığımız motorini 30 liralarla depomuza doldurduk. Yedek parça, servis vs diğer kalemler de 2-3 kat arttı. 2 bin liraya çalıştırdığımız elemanlarımıza en düşük 5 bin liranın üzerinde maaş ödüyoruz. SSK ve vergilerdeki artış da cabası…  Gelir tarafına bakıyoruz; evet bilet fiyatlarında da önemli bir artış var ama bu sefer de bilet alıp seyahate çıkanların sayısı yüzde 40’lar civarında düşüyor. Neden bunları alt alta sıraladım; çünkü bana göre artan kazaların altında yatan nedenler budur! Ülke ekonomisi bozuldu, sektörün ekonomisi bozuldu, işler ters gitmeye başladı. Oto camcıya soruyorsun, ‘insanlar kazaya davetiye çıkaracağını bildiği halde, ucuz diye standart dışı cam alıyor’ diyor. Bakımlar ya yapılmıyor ya da merdiven altı tercih ediliyor. Lastikler de öyle; ya zamanında değiştirilmiyor ya da merdiven altında kaplama yapılıyor. Aynı şeyi milyonluk otobüsleri, binlerce yolcuyu, firmanın itibarını ve hatta sermayesini teslim ettiği kaptanlar konusunda da yapınca, sonuç kaza olabiliyor. Milyonlara ekmek kapısı olan bu sektör ayakta kalabilmek için direniyor. İmkansızlıklardan dolayı risk alarak da bunu yapmaya çalışıyor. Havacıların onda biri destek görse, ya da önüne engeller çıkarılmasa inanın en iyisini yapacaktır.