• Dolar Alış / Satış: 5.55 / 5.56
  • Euro Alış / Satış: 6.39 / 6.402
  • Vakitler Güncelleniyor..
  • Hava Durumu Güncelleniyor..

Tekelleşmeye yol açacak değişiklik yargıya taşınacak

13 Eylül 2018
Tekelleşmeye yol açacak değişiklik yargıya taşınacak

SHY 22’DE YAPILAN DEĞİŞİKLİK SERT TEPKİLERE YOL AÇIYOR

Bilindiği üzere 28 Ağustos 2018 Tarih ve 30519 Sayılı Resmi Gazetede Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan “Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22) ‘nde değişiklik yapılmasına dair Yönetmelik yayınlandı.

Bayram ve tatil dönemi rehavetiyle konuyu derinlemesine inceleme fırsatı bulamadık.

Ancak turizmhaberleri.com haber sitesinde yayınlanan havalimanlarında tekelleşme tartışması  başlıklı yazı dolayısıyla konuyu araştırdım. Bu değişikliğe neden gerek duyulduğunun öncelikle bilinmesinde fayda görüyorum.

17.06.2018 Tarih ve 30099 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Havalimanları Yer Hizmetleri

Yönetmeliği (SHY-22) yapılan değişiklikler ve sektörün itirazı ve danıştayda federasyonumuzun açtığı dava konusu:

 

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

“c) Şehir terminali ve/veya terminalleri ile havalimanı arasında ve/veya havalimanından çevre illere ve ilçelere yapılacak olan düzenli yolcu taşıma işletmeciliği, karayolu taşımacılığı ile ilgili tüm mevzuata uyulması koşulu ile taleplere göre, bu Yönetmelik esasları çerçevesinde havalimanı işletmecisi tarafından düzenlenir.

Ancak 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 9 uncu maddesine göre Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararı ile yetkilendirilen ve havalimanı, şehir merkezi, havalimanı arasında ulaşım hizmeti verecek kuruluşlar bu Yönetmelik gerekliliklerinin dışındadır. Ulaşım hizmetinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

 

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

“c) Şehir terminali ve/veya terminalleri ile havalimanı arasında ve/veya havalimanından çevre illere ve ilçelere yapılacak olan düzenli yolcu taşıma işletmeciliği, karayolu taşımacılığı ile ilgili tüm mevzuata uyulması koşulu ile taleplere göre, bu Yönetmelik esasları çerçevesinde havalimanı işletmecisi tarafından düzenlenir.

Ancak 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 9 uncu maddesine göre Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararı ile yetkilendirilen ve havalimanı, şehir merkezi, havalimanı arasında ulaşım hizmeti verecek kuruluşlar bu Yönetmelik gerekliliklerinin dışındadır. Ulaşım hizmetinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

 

SHY-22 Yönetmeliğinin 3 Maddesi ve 11 Maddesinin 1 Fıkrasının (c) bendinin iptaliyle ilgili Federasyon olarak açtığımız ve Danıştay 15 Dairesi yürütmeyi durdurma kararı vermiş bulunmaktadır.

 

Karar metni:

Büyükşehir belediyesi ve belediye sınırları dahilinde toplu taşıma ilgili hususlarda karara almak ve tasarrufta bulunmak yetkisinin büyükşehir ve belediyelere ait olduğu, anlaşılmakla birlikte, sivil havacılık alanında özel bir düzenleme  niteliğinde bulunan “Türk Sivil Havacılık Kanunu ‘nda havacılığın bir unsuru olarak belirlenen yer hizmetleri hususunda düzenleme yapma yetkisinin,

Ulaştırma Altyapı Bakanlığına bırakıldığı, bu kapsamda düzenleme yapma yetkisinin  kullanılması amacıyla çıkarılan yönetmelik ile “Ulaşım” hizmetinin yer hizmetleri kapsamında olduğu belirtildiğinden, havalimanları ile  yerleşim yerleri  arasındaki taşımacılığın nasıl yürütüleceğini belirleme yetkisinin Ulaştırma Altyapı Bakanlığı’na ait olduğu anlaşılmaktadır.

 

Bu durumda Ulaştırma Altyapı Bakanlığı’na verilen  havalimanları ile yerleşim yerleri arasındaki taşımacılık faaliyetlerinin  düzenlenmesine ilişkin  yetkinin  istisnai nitelikte olduğu  kamu menfaatleri çerçevesinde yürütülmesi  gereken iktisadi bir faaliyet olan ulaşım hizmetinin  düzenlenmesi konusundaki yetkinin havalimanı işletmecisine  devrini mümkün kılacak yasal düzenleme  bulunmadığı görüldüğünden,  üst hukuk normlarına uygun olarak düzenlenmediği anlaşılan dava konusu Yönetmelik maddesinde hukuka uyarlı bulunmamakta olup uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararlara neden olacağı açıktır.

 

Açıklanan nedenlerle 2577 Sayılı Kanunun 27 maddesindeki koşullar gerçekleşmiş bulunduğundan 17.06.2017 tarih ve 30099 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22)’nde değişiklik yapılmasına dair Yönetmeliğin 3 Maddesi İle değişiklik yapılmasına dair yönetmeliğin 11 Maddesinin 1 fıkrasının (c) bendinin yürütmesinin durdurulmasına

19.12.2017 tarihinde karar verilmiştir.

Dolayısıyla Yönetmeliğin bu maddeleri hakkında yürütmeyi durdurma kararı verilmiştir.

Karayolu yolcu taşımacılığı açısından değerlendirdiğimizde, havalimanları işletmecilerinin bu konuda yetkili olamayacağı, düzenleme yapamayacağı, bu yetki için Sivil Havacılık Kanunu’nda yasal düzenleme gerektiği açıkça belirtilmektedir.

Büyükşehir ve belediye sınırları içinde yapılan kentiçi toplu yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde büyükşehir ve belediyelerin yetkili olduğu belirtilmekte havalimanları ile çevre iller ve yerleşim yerlerine yapılan taşımalarda tek yetkilinin Ulaştırma Altyapı Bakanlığı’na ait olduğu açıkça belirtilmektedir.

Sonuç olarak biz yürütmeyi durdurma kararı sonrasında sektörümüzün lehine adil bir  yeni düzenleme açıkçası bakanlığımızdan bekliyorduk. Buradaki en önemli beklentimiz şu: Özellikle karayolu ile yapılan tarifeli ve düzenli seferlerin yetki belgeli işletmelerce havalimanlarından da yapılabilmesi yönündeydi.

17.06.2017 tarihinde yapılan yönetmelik değişikliği öncesinde, Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan, Gebze, Bursa İzmit, Adapazarı, Yalova gibi çevre illere yolcu taşımacılığı yapılabiliyordu.

Tatsız ve sektörce tasvip etmediğimiz bir hadise dolayısıyla böyle bir düzenlemeye malesef gidildi.

Bu yetki yönetmelik değişikliğiyle havalimanı işletmecilerine verilmesine rağmen, yurt genelinde bazı havalimanlarında sözleşmelerden kaynaklanan yetki belgeli işletmeciler tarafından taşımalar devam etti ve yüksek taşıma potansiyeli olmayan illerde ise halen devam ediyor.

Çözüm olarak getirilen düzenleme ise başka yanlışları da peşinden getirdi.

Havalimanı işletmecisi, yönetmeliğin kendisine tanıdığı avantajla, ihale bile etmeden Bursa taşımalarını Bursa Büyükşehir Belediyesine verdi. Diğer illere yapılan taşımalar ise havalimanından bir otobüs terminaline taşınarak aktarmalı olarak yapılabiliyor. Tekelci ve rekabetten yoksun bir taşıma modeli maalesef Sabiha Gökçen Havalimanı’na yerleşti. Allah’tan İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Kocaeli  Büyükşehir Belediyesi belediye otobüsleriyle bu açığı kısmen kapatıyor.

Burada sektör olarak bizim beklentimiz, bir uçak şirketiyle anlaşma zorunluluğu olmadan arz ve talep dengesi gözetilerek, birden fazla yetki belgeli işletmeye bakanlık tarafından havalimanlarından kendisinin belirleyeceği taşıma hatlarında  şehirlerarası tarifeli ve düzenli yolcu taşımacılığı hizmetinin bakanlık tarafından izin verilmesidir.  Beklentimiz Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında Karayolu Taşıma Yönetmeliği veya bir genelge ile çözülebileceği düşüncesindeydik beklentimiz bu yöndeydi. Havalimanından başlayan ve biten yolcu taşımalarını yeni bir  hat talebi gibi değerlendirilmesi gerekir. İzin verir vermez, bakanlığın tasarrufundadır diye düşünüyorduk

Yetkiyi hava limanı işletmesine devredeceğini aklımızdan bile geçirmedik.

Konuya sadece İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Dalaman  olarak bakmamamız gerektiğini yurt genelinde tüm havalimanlarında geçerli olacak ulusal bir mevzuat düzenlemesiyle çözülebileceği düşüncesindeyim.

Bir taraftan entegre taşımacılıktan bahsedeceksiniz ve bu yönetmeliklerde de yer alacak, diğer taraftan böyle bir düzenleme yapacaksınız. YHT’de örneği var Eskişehir, Bursa, Konya Antalya hatlarında TCDD ile karayolu taşımacıları tarafından gerçekleştiriliyor, doğrusu da budur. Öbür tarafta  sahadan çekiliyorsunuz hava limanı işletmecileri ve Belediyelerle taşımacıyı karşı karşıya bırakıyorsunuz. Entegre yolcu taşımalarını zorlaştıran uygulamalar ve düzenlemeler yapılıyor. Buna akıl erdirmek çok zor. Havalimanına gelen yolcu terminalden bir aktarma ile en yakın ile neden gidemesin! Örneğin yeni havaalanı açılacak; Uluslararası Havalimanında tahsis edilecek bir terminalden  direk Edirne, Çorlu, Lüleburgaz, Tekirdağ, Çanakkale hatta Bursa, Adapazarı, İzmit seferleri neden düzenlenmesin!

 

SHY 22’de 28 Ağustos tarihinde yapılan son değişiklikten sonra, karayolu yolcu taşımacılarına

havalimanlarından yapılan yolcu taşımalarının önü tamamen kapatılmıştır.

Transfer, havalimanı işletmeciliğinde A Grubu Çalışma Ruhsatı almış yer hizmeti veren kuruluşlar tarafından yapılabilecektir.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafında bu iznin verildiği ülkemizde 3 Adet A Grubu işletme vardır.

Bu işletmeler hangi havalimanlarda yer hizmeti vermektedirler? Bu işletmelerin dışında hiçbir işletme yolcu taşımacılığı yapamaz. Bu işletmeler, hangilerinde yolcu taşımalarına talip olur hangi şartlarda yapar, hangilerinde taşeron çalıştırır bu günden bilemeyiz. Bir işletmelerin biri dışında şehirlerarası karayolu yolcu taşımacılığı yapan zaten yok!

 

Şimdi küçük havalimanlarından Karayolu Taşıma Kanunu ve Yönetmelikleri kapsamında uçak firmasıyla anlaşma yaparak yolcu taşıyan işletmelerin durumu ne olacaktır?

Tüm taşıma sözleşmeleri iptal mi edilecektir? Sözleşme süresi sonuna kadar devam mı edeceklerdir; belirsizdir. Peki bu işletmelerden herhangi bir havalimanı için verimsiz altyapı ve yatırımım yok diye talebi karşılamaz veya imtina ederse ne olacaktır? DHMİ işletmesi dışında, havalimanının işletmesini üstlenen firma bu hizmetin tamamını verecek midir? DHMİ’nin işlettiği limanlarda yer hizmetini kazanan A Grubu üstlenici bu işi de yapmak zorunda mı olacaktır? Bu konuda yetkililerden açıklama  bekliyoruz.

 

Yönetmeliğin bu şekliyle uygulanması durumunda, haksız rekabet getirip getirmeyeceğini tartışmadan önce Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden, sadece havalimanı içinde yer hizmeti vermek için izin ve yetki belgesi almış işletmelere, kent içi belediye mücavir alan sınırları içinde belli noktalara taşıma yapmanın dışında şehirlerarası yolcu taşımacılığı izninin de verilmesidir.

Bizim sektörümüzü ilgilendiren konu budur. Öncelikle tartışılması gereken husus budur.

 

Karayolu yolcu taşımacılığı sektörü kendi asli işi olan yolcu taşımacılığını havalimanlarından yapamaz yaptırılmaz hale getirilmektedir. Yurt genelindeki tüm havalimanlarından yolcu taşımaları 3 adet firmanın tekeline bırakılmaktadır. Bu işi uçak firmaları da yapamayacak yaptıramayacaktır. Açıkçası şu anda bu taşımaları yapan küçük işletmeler, bu üç firmanın taşeronu haline dönüşecektir. Bu konuda tepkiliyiz.

Tekelleşme olacağı ve alternatif olmadığı için bırakın haksız rekabeti rekabet ortamı oluşmaz.

Tekelden söz edilebilir. Tek firmanın olduğu yerde rekabetten söz edilemez. Uygulama başladıktan sonra Rekabet Kurulu’na gidilebilir.

Tekel uygulamasının, hizmet kalitesini ne şekilde etkileyeceğini ve uygulanacak fiyat politikası sonuçlarının yolcu açısından değerlendirilmesini zamana bırakmak gerekir diye düşünüyorum. Bir başka husus da Yönetmeliğin, büyükşehir belediyeleri kanunu ile çeliştiği ve bazı belirsizliklerin olduğu görüşündeyim.

 

Havalimanları, Karayolu Taşıma Kanunu ve Yönetmeliğine göre otobüs terminali kabul edilmemektedir. İl dışı tarifeli ve düzenli seferler nasıl yapılacaktır?

Yolcu taşıma fiyatlarını kim tespit edecektir? Büyükşehirlerde UKOME’ler mi? Belediyelerde İl Trafik Komisyonları mı? Ulaştırma Altyapı Bakanlığı mı? Özel havalimanı işletmecisi kendisi bu işi üstlenmiyorsa, yolcu taşımalarını ihaleye mi çıkaracaktır? Dilediğine verebilir mi? İhale, Devlet İhale Kanunu’na tabi olacak mıdır?  Havalimanı işletme iznini alan kuruluşa il içi ve şehirlerarası yolcu taşımaları  işin ayrılmaz bir parçası olarak yer hizmetlerine dahil olarak mı ihale edecektir?

En önemli husus ise yukarıda yazdığım Danıştay kararında belirtilen yasal hukuk çerçevesine uygun mudur?

Danıştay kararında açıkça belirtildiğine göre havalimanlarından yolcu taşımacılığı faaliyetinin havalimanları yer hizmetlerinine dahil edilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilmesine rağmen, idarenin neden böyle bir düzenlemeye gittiği ve gerekçeleri sektörümüzce yeterince anlaşılamamıştır.

Yeni Havalimanı’na ulaşım için düzenlenen “Bagajlı Lüks Taşımacılık İhalesi İstanbul’un muhtelif semtlerine yapılacak yolcu taşımacılığı ihalesi bu hafta  sonuçlandı.

18 hat üzerinde 150 otobüs ile 10 yıl süreli toplu taşıma yapmak üzere İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün açtığı hat kiralama ihalesini, “Altur-Havaş-Free Turizm konsorsiyumu kazandı. Hayırlı olsun diyorum.

Bu konsorsiyum içinde, havalimanlarından uzun yıllardan beri yolcu taşımacılığı yapan A Grubu bir işletmenin olması, ihalenin, yukarıdaki belirtiğim, yeni yönetmeliğe ve mevzuata uygun olarak yapıldığı açıkça görülmektedir! Ancak bu ihalenin İETT tarafından yapılıp yapılamayacağı yeni yönetmelik şartlarına göre bence tartışılmalıdır.

Yeni havalimanı işletmecisi yeni bir taşıma ihalesi açabilir. Yasa ve yönetmeliğe göre mani bir durum yoktur. İBB UKOME kararıyla ihaleyi alan işletme, ihalede belirtilen taşıma hatları dışında başka hatlara ve başka bir işletmeye bu izni verir mi, vermez mi; bu da tartışılacak bir konudur? Büyükşehir Belediyeleri Kanunu ve il içinde yapılan taşımalarda yetki karmaşası ortaya çıkmaktadır. Havaş’ın önceki dönemde yaşadığı sıkıntıları hatırlayın; İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından taşıma hatlarının iptal edildiği, yargıya taşındığını hepimiz biliyoruz.

Ulaştırma Altyapı Bakanlığı ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22) değişiklik ve düzenlemeler konusunda sektörümüzün görüşü alınmadı.

Açıkçası değişikliğin bu şekilde yapılacağı konusunda bilgimiz olmadı. Konunun karayolu yolcu taşımacılığı sektörü tarafından uzun zaman tartışılacağı hatta tekrar yargıya taşınacağı düşüncesindeyim.

YORUMLAR Bu Yazıya Henüz Yorum Yapılmadı.. Belki İlk Yorumu Sen Yapmalısın..

Kategoriler

SOSYAL MEDYA BİZİ TAKİP EDİN