• Dolar Alış / Satış: 5.55 / 5.56
  • Euro Alış / Satış: 6.39 / 6.402
  • Vakitler Güncelleniyor..
  • Hava Durumu Güncelleniyor..

Önümüzü görerek yatırım yapmalıyız

13 Eylül 2018
Önümüzü görerek yatırım yapmalıyız

Best Van Tur Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü İrem Bayram:

GÜLEGÜLE: 2018’in 6 aylık sürecini ve sezonu değerlendirir misiniz?

 

BAYRAM: 2018 yılı, yolcu yoğunluğu açısından beklediğimizden çok daha iyi başladı ve halen de bu yoğunluk devam ediyor. Kışın bile yolcu doluluk oranlarında çok ciddi rakamlara ulaştık. Tabii herkesin bildiği gibi 2018 yılında maliyetler de çok arttı. Bu maliyetler nedeniyle kâr konusunda ciddi anlamda endişelerimiz var. Geçen yıla oranla yolcu sayısı artmasına karşın kâr oranımızda dik bir şekilde düşüş var ve bu düşüşün ilerleyen dönemlerde daha da dik olabileceği konusunda endişe ediyoruz. En önemli nokta döviz konusu… Birçok firmanın döviz ile borçlandığı bir gerçeklik var. Tüm firmalar adına üretici firmalarımızdan döviz borçlarımızla ilgili bir destek talebimiz oldu. Best Van Turizm olarak Mercedes-Benz Türk ile çalışıyoruz ve destek alacağımızı düşünüyorum. Borç ötelenmesi, ardından da faizsiz Tl bazında kredilendirme gibi bir destek beklentimiz var.

Yılın 8 aylık yolcu verilerine gelince; bu dönemde sahada olma şansım da oldu. Yüzde 100, yüzde 120, yüzde 130 dolulukları hep gördük. Geçen yıllarda ötelenen tatiller bu yıla sarktı. İç ve dış turizmde ciddi bir sıçrama yaşandı. Özellikle kur artışının bizim üzerimizde dezavantajı bulunsa da, yurtdışına çalışanlar ve turistler açısından daha ucuz ve daha cazip bir konuma geldik. Bu da turizmi geliştiren etkenlerden birisi oldu. Şöyle ki bu turist bin dolarla Dubai’ye gidip iki gün geçirebilecekken, Türkiye’ye gelip yirmi gün geçirebiliyor. İşte bu nedenledir ki bu durum Türkiye’ye olan talebi arttırdı. Hatta yakın bir mesafeden, komşu bir ülkeden gelip sadece ev alışverişini yapıp otobüslere binip evine dönen yolcularımız bile oluşmaya başladı. Ucuz bir ülke olduk; bu bir taraftan üzücü olsada, diğer taraftan Türkiye talep edilen bir ülke oldu.

 

GÜLEGÜLE: Turist sayısında artış var ancak gelirler düşüyor, bu konuyu nasıl değerlendiriyorsunuz?

 

BAYRAM: Giderlerimiz, özellikle kurlara bağlı olarak çok ciddi anlamda arttı. Aynı şekilde birincil maliyetimiz olan akaryakıt fiyatlarıda arttı. Bakım maliyetleri, yedek parça maliyetleri, sigortalar ve işletme maliyetlerimiz sürekli artmaya devam ediyor. Ancak diğer taraftan biz bu maliyet artışlarını bire bir fiyatlarımıza yansıtamıyoruz. Dolayısıyla bu da kârlılık oranımızı ciddi manada düşürüyor. Sektör olarak sürekli karlılıktan şikayet ediyoruz ve bu noktada gerçekten endişeleniyoruz.

 

GÜLEGÜLE:  Bu sezon nasıl geçti, işler ne kadar daha sürer?

 

BAYRAM: Hem yurtiçi hem yurtdışı olsun bir yolcu yoğunluğu vardı. Yolcusu olmayan bir güzergah bu sene neredeyse yoktu. Bunda Doğu ve Güneydoğu bölgesinde yaşanan sükunetin etkisini de net olarak görebiliyoruz. Bu bölgelere gidiş ve gelişlerde ciddi bir doluluk var. Bu yıl yabancı turizm anlamında çok ciddi misafir ağırladık. Doluluk oranlarımız bu nedenle sezon boyunca yüzde 100’ün üzerinde devam etti.

 

GÜLEGÜLE: Yolcu yoğunluğu olduğundan bahsettiniz. Otobüs pazarına bakıldığında ise geçen senenin bile gerisindeyiz. Peki siz ve sektör, bu arza nasıl cevap verdiniz?

BAYRAM: Aslında biz bu arzı karşılayamadık. Mevcut araçlarımızda dolu kapasite ile devam ettik, daha fazla aracımız olsaydı onları da doldurabilirdik. Yeni açmak istediğimiz ve sayısını arttırmak istediğimiz hatlarda ‘şuan için bir duralım ve önümüzü görelim’ dedik.  Maalesef istediğimiz şekilde kapasite artışını sağlayamadık. Bundan sonraki dönemlerde de önümüzü görmeden, döviz kurlarında bir oturma olmadan bekleme durumunda olacağız. Şuan bir otobüsün fiyatı 2 milyona ulaştı. 2 milyon lirayı sadece faize bile koysanız aylık getirisi 40-50 bin civarındadır. Her zaman ülkemize karşı görevimiz olduğunu söylüyorum. Yatırım yapmalıyız ki ülke ekonomisi gelişsin ama diğer taraftan da tacir basiretli kişidir, bizim de basiretli yatırım yapmamız lazım. Tüm gider ve geliri hesaplayarak yatırım yapmalıyız. Çok ciddi ve külfetli bir iş yaptığımız ortadayken, yeni yatırım yapmak şu anki durumda akıl kârı değil. Bireysel otobüsçü bulmak da artık zorlaştı; otobüs fiyatları nedeniyle bu iş girilmez bir hale yaklaştı.

 

GÜLEGÜLE: Mevcut durum sürdürülebilir değil. Böyle giderse sektörde bir daralma ve hizmet kalitesinde bir düşüş yaşanır mı?

 

BAYRAM: Biz bunun örneğini yıllardır İran’da görüyoruz. İran’da en genç otobüs 10 yaşındadır. Otobüsü nerden alıyorlardı derseniz, biz veya başka ülkelerden… Bu durum bu şekilde devam edecek olursa, biz araçlarımızı sürekli yenileyemeyecek ve şu anki hizmeti de veremeyeceğiz. Dünya’nın hiçbir ülkesinde bizim kadar yeni ve iyi hizmet sunan karayolu ulaştırma sistemi yok diyordum. Ancak böyle devam ederse bizde bu konuda gerileme yaşayacağız.

 

GÜLEGÜLE: Yeni dönemde servislerin kaldırılması, ikramlarda kısıtlama gibi ek maliyetlerden kurtulmak gündeme gelebilir mi?

 

BAYRAM: Bu kısıtlama, şu an için düşündüğümüz bir şey değil. Çünkü yolcunun istediği şeylerden ilk başta ödün vermek istemiyoruz. İlk adımımız şuan yatırım yapmayı durdurmak oldu. Tekrar altını çiziyorum; bu durum sürdüğü taktirde sektörün hizmet kalitesinde çok ciddi anlamda azalmalar olacağını söyleyebilirim. Bu olacaksa da sektörle birlikte olacaktır. Sektörün kan kaybede kaybede belli bir noktaya gelebilme ihtimali var. Umuyoruz ki yeniden güzel gelişmeler yaşanır ve Türk Lirası yeniden değer kazanır ve bunun üzerine biz de yatırım yapmaya ve gelişmeye devam ederiz.

 

GÜLEGÜLE: Geçmiş dönemlerde sınırlarda sıkıntılar yaşıyordunuz. Bu sıkıntılar devam ediyor mu?

 

BAYRAM: Geçtiğimiz dönemlerde yaşadığımız kimi olumsuzlukları artık yaşamıyoruz. Bunun bir sonucudur ki, sınır kapılarımızda ciddi bir hareketlilik ve yoğunluk yaşanıyor. Bu durumun bu şekilde sürmesi, hepimizin arzusudur.

GÜLEGÜLE:  U-ETDS sistemine çok az bir süre kaldı. Sektörde bu durum çok fazla konuşulmuyor. 2 aydan kısa bir süre kaldı; baktığınızda ciddi bir hazırlık görünmüyor. Siz bu sisteme nasıl bakıyorsunuz, altyapı olarak hazır mısınız?

BAYRAM: Biz uzun bir süreden beri bilgilerimizi bakanlık ile paylaşıyoruz. Bunun öncülüğünü yapan ilk 3 firmadan biri olduk. Bu sistemi destekliyorum. Yaptığımız iş bir yerden bir yere bir yolcuyu taşımaktır. Kutsal bir iştir… Tabiri caizse, bunu el arabası ile karpuzu taşımak gibi yapmamalıyız. Yaptığımız işin bir ciddiyeti olmalıdır. Bu işi sadece ciddi yapan firmalar yaparsa, o zaman rekabet fiyatta değil, hizmette olur. Ancak şu an için bunu uygulamak kolay değil. Çünkü sektörümüzde çok fazla merdiven altı iş yapan, sezon başında açılan ve sezon sonunda kapanan firmalar var. Biz onlarla fiyatta rekabet edemiyoruz. Biz çağrı merkezi oluşturup tüm bilgilerimizi sisteme girmeye çalışırken, yüksek maliyetlerle her şeyi dört dörtlük yapmaya çalışırken karşımızdaki bakkal hesabı ile iş yapmaya çalışınca haliyle fiyatlarımız birbirini tutmuyor. Ben Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bu konuda güveniyorum.

Kolluk kuvvetleri ile beraber ciddi bir sistem oluşturulursa, işini doğru yapanlar sisteme adapte olursa ve bunun sonucu olarak bu işi yapamayanlar sektörden çıkarsa kendimizi toparlayacağımıza inanıyorum. Kontrol mekanizması doğru işlediği sürece, U-ETDS’nin  sektörü kurtaracak bir mekanizma olduğunu düşünüyorum.

 

GÜLEGÜLE: Kimileri geçiş sürecinin erken olduğunu söylüyor. Kimileri ise sisteme geçilsin ancak cezalar belli süre uygulanmasın diyor. Sizin bu konuda ki görüşünüz nedir?

 

BAYRAM: Bir gerçek var ki biz bunu yeni öğrenmedik. Bu mesele, yani     U-ETDS 2 yıla yakındır sektörü de içine alarak konuşuluyor.  Bu konuda çok da hazırlıksız olmamamız gerekirdi. Biz Best Van olarak, bu sürece hazırlanma noktasında önemli adımlar attık. Çağrı merkezi sistemimizde, araçlardaki yolcuları sisteme işleyecek bir birim oluşturduk.  Bu birim yolcu alınır alınmaz sosyal paylaşımlar (WhatsApp vs) üzerinden kimlik fotokopileri gönderilecek ve bu kişiler sisteme işlenecekler. Bu şekilde biz önlemlerimizi almaya başladık. Diğer firmaların da aynısı yapabileceğini ve çok zorlanmayacağını düşünüyorum. Cezaların bir süre ertelenmesi düşünülebilir, ancak uygulamanın toptan ertelenmesinin gereksiz olduğunu düşünüyorum. Çünkü dediğim gibi biz bu konuyu uzun süreden beri zaten  konuşuyoruz. Ulaştırmada verilerin kesinlikle kayıt altına alınması gerekiyor. Biz karpuz taşımıyoruz. Bu noktada ciddi anlamda önce bizim bilinçlenmemiz. Sonrasında yolcularımızı da bilinçlendirmemiz lazım. Tabii ki hiçbir sistem geldiği günden itibaren dört dörtlük uygulanamaz. Sistem başladıktan sonra bizler sistemin faydalarını da açıklarını da göreceğiz. Bunların zaman içerisinde çözülmesi lazım. Bizim Ulaştırma Bakanlığından beklentimiz, geçiş süreci ve sonrasında sisteme odaklı olmaları… Nitekim şu anda odaklı olduğunu görüyorz.

 

GÜLEGÜLE: Vizyon sahibi işletmeciler olarak sizler sektöre yeni bir soluk getiriyorsunuz. Görünen o ki, otobüsçülük artık eskisi gibi yapılamayacak. Siz bu konuda sektöre neler söylemek istersiniz

BAYRAM: Hem sektör hem ülke yatırımcıları olarak zor bir dönemden geçiyoruz. Muhasebe hesaplarımızı ve önümüzü çok daha iyi görerek yatırımlar yapmamız gerektiğini düşünüyorum. Tekrar tekrar vurgulanması gereken ise hizmet rekabeti yapmamız gerektiğidir. Yolcuları yarı fiyata taşıyarak bu işi sürdüremezsiniz. Bu haliyle meslek, zaten hiçbir zaman sürdürülebilir değildi, ancak şu anki şartlarla daha da zor.

 

GÜLEGÜLE: Sektör için sıkıntılı bir dönem başladı. Yılı nasıl kapatırız?

 

BAYRAM: Eylül ayında işlerin aynı şekilde devam edeceğini biliyoruz; çünkü artık ülkemizde eylül ayı da yaz sezonuna katıldı. Ekim 15’e kadar bir hareketlilik yine olabilir; ancak sonrasında bir durağanlığa gideceğiz. Aralık ayında yılbaşı ile beraber özellikle dış hatlarda biraz daha canlanmaya başlıyoruz. Genel anlamda 2018 yılını yolcu talebi açısından kötü değerlendiremem; ama kârlılık açısından bir merdiven daha aşağıya indiğimizi üzülerek söyleyebilirim.

YORUMLAR Bu Yazıya Henüz Yorum Yapılmadı.. Belki İlk Yorumu Sen Yapmalısın..

Kategoriler

SOSYAL MEDYA BİZİ TAKİP EDİN